Son Dakika
Kapat
0
Reklamsız Sürüm. Investing.com deneyiminizi geliştirin. 40% kadar indirimden yararlanın Şimdi Yükseltin

Pandeminin Tsunami Etkisi

Yazar Emre ÇayırlıPiyasa Genel Bakış14.01.2022 17:25
tr.investing.com/analysis/pandeminin-tsunami-etkisi-200484975
Pandeminin Tsunami Etkisi
Yazar Emre Çayırlı   |  14.01.2022 17:25
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu makale zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor
 

2020 yılından sonra benzeri yaşanmamış bir yılı daha geride bıraktık. 2021 yılında küresel finans piyasaları; salgın sonrasında, pandeminin neden olduğu dengesizlikle ve küresel siyasette yaşananlarla birlikte oldukça hareketli bir yıl geçirdi. Pandeminin üçüncü yılına girilirken virüsün mutasyonla dünya üzerine yayılmaya devam etmesi ise geleceğe ilişkin yapılacak ön görüleri sis bulutu içinde tutuyor.

Geçtiğimiz yıl başlayan kapanma tedbirleri bu yılın ilk yarısında da birçok ülkede devam etti. Kapanma önlemlerinin uzamasıyla başta mal, hizmet ve enerji alanlarında olmak üzere, üretim ve tüketim piyasalarında yaşanan dengesizlik yıl içinde tedarik krizlerine neden oldu. Dünya genelinde önemli lojistik bölgelerinin kapanması sonrasında durma noktasına gelen üretim, ülke ekonomileri üzerine olumsuz etki yarattı. Elektronik alanında yaşanan çip krizi ise, beyaz eşyadan otomobile pek çok alanda üretim kesintileri yaşanmasına neden oldu. 2022 yılına girerken mal ve hizmet piyasasında eş zamanlı olarak meydan gelen dengesizliğin etkilerini hissetmeye devam ediyoruz. Yıl sonunda yapılan merkez bankaları toplantılarına göre, piyasalardaki dengesizliğin önümüzdeki yılın ilk yarısında da sürmesi bekleniyor.

Yıl içinde kapalı kalan uluslararası gemi limanları, sanayiden tarıma ham madde piyasalarında sıkışmaya neden olurken, küresel ekonomik hareketin %12’sinin gerçekleştiği Süveyş Kanalı‘nda yaşanan kaza sonrası meydana gelen tıkınma gibi olaylar da piyasalarda sürekli olarak dengesizlik yarattı. Ulaştırma alanında yaşanan sıkıntılarla birlikte; küresel ısınmadan dolayı meydana gelen yangın ve sel gibi doğal afetler de tarım ürünlerinin yetiştirmesi ve sevkiyatında aksamalara neden oldu.

2021 yılının ikinci yarısında gelişmiş ülkeler başta olmak üzere dünya genelinde aşılamanın yaygınlaşması ve güney yarım kürede havaların ısınması, başta hizmet sektörü olmak üzere küresel ekonomiyi hareketlendirdi. Kapanma tedbirlerinin sonlanmasıyla oluşan talep artışı enflasyon oranları üzerinde pozitif etki yarattı. Talebi karşılamakta zorlanan üretim ve sevkiyat sıkışıklığı ise enflasyon oranlarında yaşanan yükselişi hızlandırdı. Aşıyla birlikte hayatın normale dönmeye başlaması, tüketimin talebinin artmasıyla enflasyona neden olup yıl içinde merkez bankalarının işlerini giderek zorlaştırmaya başladı.

Üretimin yavaşlamasının akabinde aşılama çalışmalarının meyve vermesi yaz aylarında ekonomik aktiviteyi canlandırmaya başladı. Kapanma tedbirlerinin sonlanmasıyla sanayide kullanılan demir, çelik, bakır gibi metallerin talebinin artması, yeşil enerji sürecinin hız kazanmasıyla emtia piyasalarında yaşanan değişim ve açılmanın etkisiyle fosil yakıtların talebinin artması yıl içinde fiyatları sürekli olarak yukarı taşıdı. Enerji, ham madde ve tarım fiyatlarında yaşanan yükseliş, 2021 yılını kapatırken sarmal olarak yükselmeye devam ediyor. Makro ölçüde yaşanan dengesizlik; konut, gıda, tekstil gibi mikro ekonomik alanlarda da dolaylı fiyat artışları yaşanmasına neden oluyor. Girdi fiyatlarının artmasına bağlı olarak neredeyse tüm ülkelerde üretici fiyat endeksleri hızla yükseliyor. Yılı kapatırken küresel merkez banklarının birçoğu yaşanan bu gelişmelerden ötürü enflasyon oranında bir süre daha yükselişin devam edeceği konusunda hem fikir olmuş durumda.

Açılmaya paralel olarak toparlanmaya başlayan istihdam piyasası ise pandemi öncesi seviyelerden uzak seyrediyor. Gerek yeni dünya düzeninin getirdiği farklılaşmadan gerekse üretimde yaşanan dengesizlikten kaynaklı olarak istihdam sorunu bu yıl kadar olmasa da önümüzdeki yılda konuşulmaya devam edecek. İş gücü arzının, satın alma gücünde yaşanan azalmayla birlikte nasıl şekilleneceği ise istihdam piyasasında aranan denge için önemli bir unsur olacak. Zira açıklanan PMI raporları konunun hassasiyetini gösteriyor. Yıl genelinde küresel çapta işsizlik oranlarının düşmesi ise genel ekonomik gelişim için FED’in son toplantısında da bahsettiği üzere finansal istikrar endişesi olarak görünmüyor.

2021 yılında bir önceki yılın oluşturduğu ekonomik etkiler giderilmeye çalışılırken, dünya siyasetinde de oldukça önemli değişimler yaşanmaya devam ediyor. Başta ABD ile Çin arasında süregelen görüşmeler devam ederken, Rusya ile Avrupa Birliği arasındaki enerji kaynaklarının sevkiyatına ilişkin yapılan görüşmeler ve Brexit süreci sonrasında yeni bir yapıya geçen İngiltere gibi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki dinamikler makro ekonomiyi şekillendirmeye devam edecek. Jeopolitik risk algısını yükseltebilecek Güney Çin Denizi, Doğu Avrupa ve Uygur gibi bölgelerde yaşanan gelişmeler de oldukça önemli olacak.

Son yıllarda teknoloji yatırımlarının artmasıyla gelişim sürecinin hızlanması hayatımıza her alanda yenilikler katmaya devam ediyor. Uzay araştırmalarında liderlik yarışında olan Çin, ABD ve Rusya gibi ülkelerin geliştirdiği yeni projelerin yanı sıra özel şirketlerle birlikte uzay seyahatleri de hayatımıza girmeye başladı. Yeşil enerji dönüşümü için kurulan enerji üretim tesisleri, batarya üretim tesisleri ve elektromobilite ile teknolojik değişim birçok farklı alanda devam ediyor. Robotik ve yapa zekâ gibi alanlar da hızlı bir dönüşüm içerisinde. Donanım ve yazılım alanlarındaki gelişimin desteklediği kripto, blok zinciri, NFT gibi ürünler ve nihayetinde Metaverse de yaşanan değişimle, gelişmeye devam ediyor. Pek çok alt başlığa ayrılabilecek olan teknoloji çalışmalarının hızla devam etmesi ve eskisine oranla daha fazla üretim yapılacak olması ilerleyen süreçte ham madde olarak kıymetli maden talebini yükseltebilir.

İlerleyen yıllarda enerji ve kripto alanında yaşanacak gelişmeler küresel ekonominin işleyişine yeni bir boyut daha katmaya aday durumda. Yeşil enerjiye geçiş sürecinde yenilebilir enerji kaynaklarının önemli bir yeri olsa da en çevreci görünen hidrojen, gelecek planları içinde önemli bir yer barındırıyor. 3D yazıcıyla üretilen gıdalara giden yolda, sürdürülebilir tarım konusu da ilerleyen süreçte önemli olacak. Tüm bu gelişmelerin ışığında gelecekte sıkça konuşulacak başlıklar su, gıda ve enerji üzerine olacak gibi gözüküyor.

Herkese sağlıklı ve bereketli günler dilerim.

Emre ÇAYIRLI

Orijinal Makale

Pandeminin Tsunami Etkisi
 

İlgili Makaleler

Mahfi Eğilmez
Başkanlık Sisteminin Sonuçları Yazar Mahfi Eğilmez - 16.05.2022 18

Yazının Kapsamı Türkiye, yirmi yıldır tek parti iktidarı, dört yıldır da başkanlık sistemi ile yönetiliyor. Bu yönetim tarzlarının her ikisi de istikrar ve...

Pandeminin Tsunami Etkisi

Yorum Ekle

Yorum Kuralları

Biz, yorumları kullanarak diğer kullanicilarla bağlantıya geçmeniz, perspektifinizi paylaşmanız ve  yazarlara ve diğer kullanıcılara sorular sormanızı amaçlıyoruz. Ancak, söylem düzeyini yüksek tutmak amacıyla oluşturduğumuz aşagıdaki kriterleri lütfen aklınızda tutunuz:

  • Söyleşiyi zenginleştirin
  • Odaklanın ve takipte olun. Sadece tartışılan konuyla ilgili bilgileri gönderin.
  • Saygılı olun. Negatif görüşler bile pozitif ve diplomatik çerçevede anlatılabilir.
  • Standart yazı stili kullanın. Noktalama, küçük ve büyük harf kullanin.
  • NOT: Spam ve/veya promosyon içeren mesajlar ve  yorum içindeki bağlantılar silinecektir.
  • Küfür, iftira ya da bir yazar veya başka bir kullanıcıya yönelik kişisel saldırılardan kaçının.
  • Yalnız Türkçe yorum yapabilirsiniz.

Spam veya suistimal edenler siteden silinecek ve yazar veya kullanıcı olarak Investing.com tarafından ileride bir kayittan men edilecektir.

Düşünceleriniz buraya yazın
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
Bu sayfada da paylaş:
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yorumunuz için teşekkür ederiz. Yorumunuz, yöneticilerimiz tarafından kontrol edildikten sonra onaylanacaktır. Bu sebeple yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yoruma Grafik Ekle
Engellemeyi Onayla

%USER_NAME% isimli kullanıcıyı engellemek istediğinize emin misiniz?

Bunu onayladıktan sonra %USER_NAME% isimli kullanıcı ile birbirinizin yorumlarını görmeyeceksiniz.

%USER_NAME% başarıyla Engelli Listesine eklendi

Bu kişinin engelini yeni kaldırdınız. Yeniden engellemek için 48 saat beklemeniz gerekmektedir.

Yorumu şikayet et

Yorum silinmeli, çünkü:

Yorum Şikayet Edildi

Teşekkürler!

Şikayetiniz yönetim ekibimize iletildi
Uygulamalarımız
İNDİRApp store
Investing.com
© 2007-2022 Fusion Media Limited. Tüm Hakları Saklıdır.
Risk Açıklaması: Finansal araçlar ve/veya kripto paralarla işlem yapmak yüksek seviyede risk içermektedir ve yatırım miktarınızın bir kısmını veya tamamını kaybetmenize sebep olabilir, bu sebeple tüm yatırımcılar için uygun değildir. Kripto para fiyatları aşırı derecede hareketlidir ve finansal haberler, politik olaylar ve düzenleme kurumları gibi konulardan kolaylıkla etkilenir. Kaldıraçlı işlem yapmak finansal riskleri yükseltmektedir.
Diğer finansal araçlar veya kripto paralar içinden tercihinizi yapmadan önce, yatırım nesnelerinizi, deneyim seviyenizi ve risk iştahınızı dikkatlice gözden geçiriniz ve ihtiyacınız olduğunda profesyonel tavsiye almayı deneyiniz.
Fusion Media sitede yer alan bilgilerin gerçek zamanlı ya da isabetli olacağının mutlak olmadığını hatırlatır. Tüm borsa fiyatları, endeksler, vadeli işlemler, Forex ve kripto para fiyatları, borsalardan değil piyasa düzenleyicileri tarafından oluşturulur, bu sebeple fiyatlar isabetli olmayabilir ve gerçek piyasa fiyatlarından farklı olabilir, bu da buradaki fiyatların fikir verme amaçlı olduğunu ve ticari amaçlar için uygun olmadığını gösterir. Fusion Media veya herhangi bir sağlayıcı, buradaki bilgileri kullanmanız sonucu oluşacak olası kayıplarınızdan ötürü sorumluluk taşımamaktadır.
Bu sitede yer alan bilgileri, Fusion Media ve/veya veri sağlayıcıdan yazılı izin almadan kullanmak, saklamak, kopyasını üretmek, görüntülemek, düzenlemek veya dağıtmak yasaktır. Fikri mülkiyet hakkı, sitede yer alan verileri sağlayanlara ve/veya borsalara aittir.
Fusion Media reklamlarla veya reklam verenlerle etkileşiminize bağlı olarak internet sitesinde görüntülenen reklamlardan gelir elde edebilir.
İşbu sözleşmenin aslı İngilizcedir ve İngilizce ve Türkçe versiyonu arasında tutarsızlık olduğunda İngilizce versiyonu dikkate alınacaktır.
  • Ücretsiz kayıt olun ve aşağıdakilere erişim sağlayın:
  • Gerçek Zamanlı Alarmlar
  • Gelişmiş Portföy Özellikleri
  • Kişiselleştirilebilir Grafikler
  • Tamamen Senkronize Çalışan Uygulama
Google ile Kayıt Ol
veya
E-posta ile Kayıt Ol