Son Dakika
Investing Pro 0
💎 Binlerce Yatırımcının Kullandığı Piyasa Araçları Hemen Başlayın

Enkaz

Yazar Mahfi EğilmezPiyasa Genel Bakış05.05.2023 14:10
tr.investing.com/analysis/enkaz-200491790
Enkaz
Yazar Mahfi Eğilmez   |  05.05.2023 14:10
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu makale zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor
 
 
USD/TRY
+0,16%
Portföy'e Ekle/Kaldır
Takip listesine ekle
Pozisyon Ekle

Pozisyon başarıyla eklendi:

Lütfen varlık portföyünüze isim verin
 
TRGV5...
+1,66%
Portföy'e Ekle/Kaldır
Takip listesine ekle
Pozisyon Ekle

Pozisyon başarıyla eklendi:

Lütfen varlık portföyünüze isim verin
 

Türkiye’de, her iktidar değişiminde, iktidara gelenlerim enkaz (çöküntü, yıkıntı) devraldığını söylemesi adetten olmuştur. Bu kısmen doğru bir söylemdir. Türk siyasetçisi, iktidar süresini uzatabilmek için eldeki imkânları har vurup harman savurarak, elde olmayan imkânları da borçlanıp popülist harcamalara başvurarak oylarını korumaya çalışır. Bunları yaparken de ekonomiyi enkaza döndürür. Şimdiye kadar hemen hep böyle oldu. Bu kez durum iki açıdan geçmiştekilerden daha farklı: İlk olarak bu kez ekonomik enkaz bütün öncekilerden çok daha ağır, ikinci olarak bu kez ortada ekonomik enkaza ek olarak sosyal ve siyasal bir enkaz da var. Bu enkaz, şimdiye kadar enkaz sandıklarımızın aslında pek de enkaz olmadığını gösteriyor. Deprem, enkazı iyice büyüttü ama deprem olmasaydı da ciddi bir enkaz olacaktı karşımızda.

Önce sosyal ve siyasal yaşamdaki enkazı özetleyelim. Elimizde hukukla ilgili hemen hemen hiçbir şey kalmamış durumda. Hukuk, büyük ağırlıkla ‘iktidar ne isterse o olur’ yaklaşımıyla yürür hale geldi. Eğitim, tam anlamıyla bir facianın içine gömülmüş görünüyor. İlkokuldan üniversiteye kadar son derecede düşük kalitede bir eğitim söz konusu. Üniversite sayısını artırıp girişi kolaylaştırmanın sonucu olarak üniversite bitirip de ne okuduğunu bilmeyen binlerce insan yetiştirdik. Özgürlükler kısıtlı, basın özgürlüğü, bilim özgürlüğü, gösteri özgürlüğü yitirilmiş durumda. Demokrasinin özünü oluşturan güçler ayrılığı hiçbir şekilde çalışmıyor hatta tam tersine güçler birliğine dönüşmüş görünüyor. Toplum, hemen her alanda uzlaşma zeminini kaybetmiş durumda, her tartışma ya kavgayla ya hakaretle sonuçlanıyor. İsraf, yolsuzluk artık hesaplanamayacak boyutlara yükselmiş bulunuyor. Türkiye, dış politikada dünyadan tamamen soyutlanmış duruyor. Rusya ve Körfez ülkeleriyle çıkar ilişkilerine dayalı bir sözde dostluk dışında dostumuz yok. Yöneticilerinin anayasaya uymamakla iftihar ettiği bir ülkede iyi niyetli bir azınlığın dışında yasalara uyan kalmadı. Türkiye, uluslararası endekslerde bütün alanlarda geriye gidiyor.

Gelelim enkazın ekonomik boyutuna. Bu yılın bütçe açığının 659 milyar lira ile rekor kıracağı tahmin ediliyordu. Depremin kabaca 100 milyar dolarlık direkt maliyeti olacağını ve bu maliyetin üç yıla yayılacağını düşünürsek bu yıla 30 milyar dolar (bugünkü kurla 600 milyar lira) düşer. Buna, vaat edilen ödemeler, seçim harcamaları, kur korumalı mevduatın getireceği büyük yükler ve kamu borçlanması artışı dolayısıyla faiz ödemelerinde ortaya çıkacak artış da eklenirse kabaca 900 milyar lira ek harcama geleceğini tahmin edebiliriz. Gelir tarafında hiçbir düşüş olmasa bile bütçe açığı 1,5 trilyon liraya çıkacak gibi görünüyor.

Bütçe açığının böylesine artacağı bir ortamda, faizin de enflasyona göre düşük tutulmaya devam edilmesi halinde baz etkisiyle düşmeye başlamış olan enflasyonun yeniden artışa geçmesi ve yılı yüzde 50 dolayında tamamlaması hiç şaşırtıcı olmayacak (gerçekte tahmin ettiğim enflasyon, açıklananın çok üzerinde olsa da burada resmi verileri kullanıyorum).

Deprem nedeniyle ortaya çıkan inşaat faaliyetinin ve yüksek enflasyonun yarattığı paradan kaçış ve talep artışının büyümeyi yüzde 3,5’ler düzeyinde tutmasını bekliyorum. Büyümedeki düşüş, önümüzdeki aylarda cari açıktaki hızlı artışı frenleyecek gibi durmakla birlikte cari açığın yüzde 5 - 5,5’ten aşağı düşmesi pek mümkün görünmüyor.

Ülkenin risk primi, aşırı riskli olarak kabul edilen 300 baz puanın neredeyse iki katına yakın. Bu puan bizi dünyanın en riskli birkaç ülkesinden birisi konumuna getiriyor. Bu yüksek risk primi dış borçlanma faizlerini dolar bazında yüzde 10 ve üzeri düzeye taşıdığı için bu maliyetle dış borçlanma yapılması daha büyük sorunlar yaratacağa benziyor.

Bunlar buzdağının görünen kısmı. Görünmeyen kısım ancak seçimden sonra eğer iktidar el değiştirirse ortaya çıkacak ve emin olun bu saydıklarımdan daha az olmayacak.

Siyasal iktidar, çeşitli hamlelerle bu feci enkazı seçime kadar gizlemeyi başardı. Pek çok kişi durumun iyi olduğunu sanıyor. Eğer iktidar el değiştirirse yeni gelenler bu feci tabloyu devralacak. Ve eğer bu durumu halka anlatmayı başaramazlarsa enkazı onların yarattığı sanılacak. Eğer iktidar değişmezse, tarihimizde ilk kez bir siyasal iktidar kendi kendisine büyük bir enkaz devretmiş olacak.

Orijinal Makale

Enkaz
 

İlgili Makaleler

Mahfi Eğilmez
KKM'de Ne Oldu? Yazar Mahfi Eğilmez - 29.09.2023 7

Merkez Bankası (TCMB) kur korumalı mevduat hesaplarında (KKM) uygulanan asgari faiz düzenlemesini kaldırdı. Bu düzenleme varken bankalar döviz tevdiattan gelerek açılan KKM...

Mehmet Bilal Bircan
Borsada Halka Arz Cazibesi Yazar Mehmet Bilal Bircan - 12.09.2023

Mevduat faizlerindeki yükselişi takip ederken, bu durumun borsa üzerinde de baskılayıcı olması beklense de, Mayıs ayında gerçekleşen seçimler sonrasında hızlı yükselişi devam eden...

Enkaz

Yorum Ekle

Yorum Kuralları

Yorumları kullanarak diğer kullanıcılarla bağlantıya geçebilir, görüşlerinizi paylaşabilir, yazarlara ve diğer kullanıcılara sorular sorabilirsiniz. Ancak, söylem düzeyini yüksek tutmak amacıyla oluşturduğumuz aşağıdaki kriterlere lütfen uyunuz:

  • Söyleşiyi zenginleştirin.
  • Bağlamı koruyun. Sadece tartışılan konuyla ilgili bilgileri gönderin.
  • Saygılı olun. Eleştirel görüşler, pozitif ve diplomatik bir üslupla anlatılabilir.
  • Standart yazı stili kullanın. Noktalama, küçük ve büyük harf kullanın, imla kurallarına uyun.
  • Spam veya reklam mesajı atmak yasaktır.
  • Küfür, argo kullanımı yasaktır.
  • Sadece Türkçe yorum yapabilirsiniz.

Spam mesajlar yazan, argo/küfür kullanan ve forumu suistimal eden kullanıcıların hesapları süresiz olarak kapatılacaktır.

Düşünceleriniz buraya yazın
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
Bu sayfada da paylaş:
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yorumunuz için teşekkür ederiz. Yorumunuz, yöneticilerimiz tarafından kontrol edildikten sonra onaylanacaktır. Bu sebeple yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.
Yorumlar (11)
Celaleddin Mertel
Celaleddin Mertel 14.05.2023 13:47
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
ak koyun karakoyun bugün belli olacak , saygı gösterin , cahil cahil yorum yapmayın , varsnımızı seçelim gerisi teferruat
doktor İguana
doktor İguana 14.05.2023 8:12
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Bu cümlesi çok doğru eğer iktidar değişirse muhalefetin sorumlu tutulacaği benim tahminim çok parçalı muhalefetin 2 yıl içinde erken seçime gitmesi
Deniz Ögel
Deniz Ögel 08.05.2023 17:58
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Hocam enkazın yanı sıra bir de akp zihniyeti ve destekleyicileri var esas problemimiz bu zihniyet ve cahillikle mücadele olacak.
Sadettin Koç
Sadettin Koç 07.05.2023 15:22
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Hocam yazdıklarınızı iyimser olarak aktardığınızı düşünüyorum. Durumun daha kötü olduğunu anlamak için bu ülkede nefes almak kafi. Bazı insanların nefes almasına rağmen beyinlerine ki varsa oksijen gitmediği kesin. Kaleminize sağlık basit ve net anlatım için.
İzzet Canlı
İzzet Canlı 06.05.2023 22:47
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Yıllar önce merkez bankasını halletti. Yetmedi. Hala bu milletin alehine konuşan bir bir bir ( ne diyeceğini bilemedim.)
Deutsche Bank
Deutsche Bank 06.05.2023 22:47
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Yetmedi ne yapti? ilmi kullanarak açıklama yapmis adam ne yapmis. Gercekler birinin aleyhine ise carpik duzenden nemalaniyorsun demektir
Halit Çiçek
Halit Çiçek 06.05.2023 22:47
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Adamın özgeçmişini okuma zahmetine katlanabilseydin bu yorumu yazmazdın. Mahfi Eğilmez hiç MB’nda çalışmadı ki!
Fatih Falhan
Fatih Falhan 06.05.2023 11:42
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
%100 siyasi bir makale olmuş. Ben siyasetçi sevmiyorum. Bildiğin işi yap sevelim seni.
Dante Vergil
Dante Vergil 06.05.2023 11:42
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Bomboş bir yorum. Ekonomiyi siyaset yönetir.
Şuayip Sarıkaya
Şuayip Sarıkaya 05.05.2023 23:21
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Bu seçim döneminde kaynağı olmayan vaatleri muhalefet mi iktidar mı verdiKaynağı olmayan vaatleri kim veriyor?İktidarı bütçe açığı vermeye en acımasız şekilde muhalefet zorluyor mu zorlamıyor mu ?
Osman Eruygun
Osman Eruygun 05.05.2023 18:45
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
E tamamdır, iktidar değişiyor, Bunları siz biliyorsunuzda, iktidara talip olan 6li masadaki liderlerin iktisatçılari bilmiyormu?Yoksa suanki vaatleri yokmu sayalım,yada önümüzde daha ağır, bir yaklaşım ile,varlık vergisi,el koyma,bedelsiz kamulaştırma,kapalı ekonomiye dönüş, Yatırımların tümünün durdurulması,Askeri yatırımlar,Araştırma yatırımları,(petrol,dogalga,,nükleer enerji,güneş enerjisi, rüzgar enerjisi)Sosyal güvenlik açığı içinde, Hastaneleri,ücretli, ilaçları ücretli birhale getirmek,sıkı para politikası, yüksek faiz, sonuçlar....5 Nisan 94....çok kişi hatırlamaz, 2001, Syn ekonomi bakanları, Merkez bankası başkanları,vs vs herseyi biliyor....Enkaza herkez talip)))
All together Party
All together Party 05.05.2023 16:08
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Gerçekten bu ülkede herkesin herşeyi bilme özgüveni bitip tekrar herkesin haddini bileceği zamanları bekliyorum. Hem cahil hemde özgüveni bol bu kadar cahil ülkede acaba rezilliğin tanımını yapmanın bir anlamı var mı?
nurullah coşkun
nurullah coşkun 05.05.2023 15:59
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
klasik iktisatın işletildiği söylenen batıda 10 yılda bir kriz gelmiyor mu? abd de bankalar birer birer batmıyor mu? hep aynı şeyleri yapıp aynı şeyler yaşanacağına farklı şeyler denensin istiyorum. Batacaksak bi de böyle batalım.
nurullah coşkun
nurullah coşkun 05.05.2023 15:59
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
hep aynı düzen savaş salgın daha da zenginleşen para babaları. kullanılan halk. halkla devlet karşı karşıya geliyor ama sermaye hiç oralarda görünmüyor. buna ne zaman uyanacaksınız.
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yoruma Grafik Ekle
Engellemeyi Onayla

%USER_NAME% isimli kullanıcıyı engellemek istediğinize emin misiniz?

Bunu onayladıktan sonra %USER_NAME% isimli kullanıcı ile birbirinizin yorumlarını görmeyeceksiniz.

%USER_NAME% başarıyla Engelli Listesine eklendi

Bu kişinin engelini yeni kaldırdınız. Yeniden engellemek için 48 saat beklemeniz gerekmektedir.

Yorumu şikayet et

Yorum silinmeli, çünkü:

Yorum Şikayet Edildi

Teşekkürler!

Şikayetiniz yönetim ekibimize iletildi
Google ile Kayıt Ol
veya
E-posta ile Kayıt Ol