Son Dakika
40% İndirim 0
NVDA almalı 🟢 mı yoksa 🔴 satmalı mı? Şimdi Başla

Enflasyonun Ne Kadarı Bizden, Ne Kadarı Dış Etkilerden Kaynaklanıyor?

Yazar Investing.com (Dr. Filiz Eryılmaz)Piyasa Genel Bakış20.04.2022 15:27
tr.investing.com/analysis/enflasyonun-ne-kadar-bizden-ne-kadar-ds-etkilerden-kaynaklanyor-200487671
Enflasyonun Ne Kadarı Bizden, Ne Kadarı Dış Etkilerden Kaynaklanıyor?
Yazar Investing.com (Dr. Filiz Eryılmaz)   |  20.04.2022 15:27
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu makale zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor
 

Dün IMF her yılın Nisan ve Ekim aylarında yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nu (WEO) “Savaş Küresel Toparlanmayı Geciktiriyor” başlığı ile yayımladı. Raporda genel hatları ile Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın küresel ekonomik büyümeyi yavaşlattığı, bu nedenle en son Ocak ayında yayımlanan özet tahminlerden bu yana küresel ekonominin savaş nedeniyle giderek kötüleştiği dile getirildi. Raporda aynı zamanda savaşla daha da şiddetlenen enflasyonun çoğu ülke için bir tehlike olduğunun da altı çizildi. IMF tüm ülkelerin ekonomik büyüme rakamlarını aşağı yönlü revize ederken 2022 yılı küresel ekonomik büyüme tahminini de %4,4’ten %3,6’ya düşürdü. IMF savaş nedeniyle bu yıl Rus ekonomisinin %8,5 ve Ukrayna’nın da %35 küçüleceği tahmininde bulundu. Aşağıdaki tabloda raporda yer alan bazı ülkelere ilişkin büyüme tahminleri yer almaktadır.

Kaynak: Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz’ın Blogu
Kaynak: Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz’ın Blogu

Özetleyecek olursak raporda savaşın ekonomik büyümeleri azaltacağı enflasyonu ise gelişmiş ve gelişmekte olan ülke fark etmeksizin artırarak kalıcı hale getireceği bekleniyor. Raporda altı çizilen bir diğer konu da enflasyonla mücadelede çoğu ülke merkez bankasının sıkı para politikası uygulaması ile faizlerin artacağı öte yandan birçok ülkenin ise savaşın ekonomiler üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf etmede sınırlı maliye politikası alanına sahip olduğu vurgulandı.

Gelelim raporda yer alan Türkiye ile ilgili beklentilere;

IMF Türkiye’nin ekonomik büyüme tahminini 2022 yılı için %3,3’ten %2,7’ye düşürürken 2023 tahminini ise %3,3’ten %3’e düşürdü. Büyüme beklentilerinin de piyasa beklentileri dâhilinde olduğu söylenebilir. Fakat buna rağmen bu yıl için ekonomik büyümeye dair riskler aşağı yönlü görülüyor, yani bu tahminlerin çok altında bir büyüme bizi bekliyor da olabilir. Şöyle ki, bu yılın ilk çeyreğindeki büyümenin öncü göstergelerinden olan sanayi üretim endeksi ve kapasite kullanım oranı gibi veriler ilk çeyrekte fena bir büyüme rakamı olmayacağının sinyalini veriyor. Bu noktada ilk çeyrekte %5-6 arası bir büyüme rakamı gelebileceği düşünülüyor. Fakat yılın geri kalanında büyümede önemli bir yavaşlama bekleniyor. Bildiğimiz gibi pandemiden bu yana Türkiye’de büyümenin ana kaynağı dış talep yani ihracat ile ithalatın farkı olan net ihracat. Dolayısıyla son dönem ihracat rakamlarına baktığımızda yavaşlama sinyali görmeye başladığımızı belirtmiştik. Haliyle bu yavaşlamanın hem ihracat yaptığımız ülke gelirlerindeki azalma hem de ihracat maliyetlerindeki artış nedeniyle daha da artacağı bekleniyor. İthalat tarafına baktığımızda ise enerji ve emtia fiyatlarındaki artış nedeniyle giderek arttığı ortada. Haliyle ihracatın azalması ve ithalatın artması ile net ihracat giderek azalacağından ekonomik büyümeyi aşağı çeken önemli bir etken olacaktır.

Öte yandan büyümenin diğer kaynağı olan iç talep tarafına baktığımızda orada da büyümeye güçlü bir katkı beklenmiyor. Sene başında yapılan ücret ve maaş zamları çoktan eridi. Hatta enflasyondaki artış nedeniyle 2. çeyrek sonu ve 3. çeyrek başı gibi de talep yıkımı (enflasyondaki artış nedeniyle alım gücünün azalması nedeniyle talebin azalması) kaynaklı olarak ekonomik büyümede bir azalma bile bekleniyor. Sözün özü 2022 yılı için %2,7’lik büyüme şu an için en iyi senaryo olarak da görülebilir.

Kaynak: Bloomberg HT
Kaynak: Bloomberg HT

Raporda Türkiye ile ilgili en çok yankı bulan kısım ise enflasyon ile ilgili tahminler oldu. Raporda bu yıl için enflasyonun ortalama olarak %60,5 yıl sonunda ise %52,4 olacağı tahmin ediliyor. Hatırlarsak Aralık ayında TÜFE %13,58 oranında artmıştı. İşte ortalama enflasyonun yıl sonu enflasyondan daha yüksek olmasının sebebi Aralık ayındaki bu yüksek aylık enflasyon sebebiyle ortaya çıkacak olan baz etkisi. IMF’nin yıl sonu enflasyon beklentisinin piyasa beklentileri ile uyumlu olduğu söylenebilir. Çünkü şu an için piyasadaki hâkim beklenti yıl sonu enflasyonunun en iyi ihtimalle %50’nin altında olmayacağı yönünde. Tabii savaşın devam etmesi halinde bu oran çok daha yüksek gerçekleşecektir.

Raporda Türkiye ile ilgili asıl ilgi çeken kısım ise 2023 yılı enflasyon tahmini oldu. 2023 için ortalama %37,2, yıl sonu için %29,7’lik bir enflasyon tahmini var. TCMB’nin en son enflasyon raporunda 2023’de enflasyonun %8,2’ye düşeceği tahmininde bulunduğunu düşünürsek TCMB tahmininin IMF ve hatta piyasadaki hâkim beklentiye göre ne kadar iyimser olduğu anlaşılıyor. 28 Nisan’da TCMB yılın ikinci enflasyon raporunu yayımlayacak. Büyük ihtimal enflasyon rakamları yukarı yönlü revize edilecek ama çoğu zaman olduğu gibi bu konudaki beklentim yine TCMB’nin tahminlerinin oldukça iyimser kalacağı yönünde.

Enflasyon demişken şu meseleye de değinmek isterim;

Geçtiğimiz hafta TCMB faiz karar metninde enflasyonun nedeni dış nedenler vurgusu yapmıştı. Bunun üzerine son günlerde %61’lik enflasyonun ne kadarı iç nedenlerden yani bizden, ne kadarı dış nedenlerden kaynaklanıyor tartışması var. Bu konuda piyasadaki hâkim düşünceye göre enflasyonun yaklaşık olarak %45’lik kısmı iç nedenlerden, geriye kalan yaklaşık %15’lik kısmı ise dış nedenler kaynaklı. Hatta şunu da eklemek isterim; çekirdek enflasyon ağırlıklı olarak bir ülke ekonomisinin iç nedenlerine bağlı enflasyonu yansıtır, haliyle para politikasının müdahale alanı içinde olan enflasyon anlamına gelir. Son açıklanan çekirdek enflasyonun (özel kapsamlı TÜFE göstergesi C) %48,3 olduğunu da göz önüne alırsak bizden kaynaklanan enflasyonun da ne kadar olduğunu bir kez daha anlamış oluyoruz.

Türkiye’de Enflasyon Bileşenleri

Kaynak: Prof. Dr. Hakan Kara Twitter Hesabı
Kaynak: Prof. Dr. Hakan Kara Twitter Hesabı

Enflasyonun Ne Kadarı Bizden, Ne Kadarı Dış Etkilerden Kaynaklanıyor?
 

İlgili Makaleler

Enflasyonun Ne Kadarı Bizden, Ne Kadarı Dış Etkilerden Kaynaklanıyor?

Yorum Ekle

Yorum Kuralları

Yorumları kullanarak diğer kullanıcılarla bağlantıya geçebilir, görüşlerinizi paylaşabilir, yazarlara ve diğer kullanıcılara sorular sorabilirsiniz. Ancak, söylem düzeyini yüksek tutmak amacıyla oluşturduğumuz aşağıdaki kriterlere lütfen uyunuz:

  • Söyleşiyi zenginleştirin.
  • Bağlamı koruyun. Sadece tartışılan konuyla ilgili bilgileri gönderin.
  • Saygılı olun. Eleştirel görüşler, pozitif ve diplomatik bir üslupla anlatılabilir.
  • Standart yazı stili kullanın. Noktalama, küçük ve büyük harf kullanın, imla kurallarına uyun.
  • Spam veya reklam mesajı atmak yasaktır.
  • Küfür, argo kullanımı yasaktır.
  • Sadece Türkçe yorum yapabilirsiniz.

Spam mesajlar yazan, argo/küfür kullanan ve forumu suistimal eden kullanıcıların hesapları süresiz olarak kapatılacaktır.

Düşünceleriniz buraya yazın
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
Bu sayfada da paylaş:
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yorumunuz için teşekkür ederiz. Yorumunuz, yöneticilerimiz tarafından kontrol edildikten sonra onaylanacaktır. Bu sebeple yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.
Yorumlar (8)
ali VİDİNLİOGLU
ali VİDİNLİOGLU 21.04.2022 10:47
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
hocam.cok.tesekurler
Halis Özcan
Halis Özcan 21.04.2022 10:37
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
İyi şeyleri hükûmet, kötüleri ise ya dış güçler ya da muhalefet yapar
GUVENC Ersöz
GUVENC Ersöz 20.04.2022 22:12
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
👍👍
Mustafa şeker
Mustafa şeker 20.04.2022 20:56
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
net olmuş maşallah
The One
The One 20.04.2022 20:15
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
teşekkür ederim
mücahid ünal
mücahid ünal 20.04.2022 17:42
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Emeğinize sağlık çok açıklayıcı olmuş
İbrahim murat Gündoğan
İbrahim murat Gündoğan 20.04.2022 16:30
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Filiz hanım çok teşekkürler emeğinize sağlık güzel insan.
Mehmet Usluer
Mehmet Usluer 20.04.2022 16:20
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Ülke bitmiş vaziyette iken gelecek karamsar iken merkez iyi düşünüyorsa siyasiler kendi gelecekleri için iyi sedir yoksa ülke freni boşalmış kamyon gibi iken iyimser olanlar kendileri için iyimserdir
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yoruma Grafik Ekle
Engellemeyi Onayla

%USER_NAME% isimli kullanıcıyı engellemek istediğinize emin misiniz?

Bunu onayladıktan sonra %USER_NAME% isimli kullanıcı ile birbirinizin yorumlarını görmeyeceksiniz.

%USER_NAME% başarıyla Engelli Listesine eklendi

Bu kişinin engelini yeni kaldırdınız. Yeniden engellemek için 48 saat beklemeniz gerekmektedir.

Yorumu şikayet et

Yorum silinmeli, çünkü:

Yorum Şikayet Edildi

Teşekkürler!

Şikayetiniz yönetim ekibimize iletildi
Google ile Kayıt Ol
veya
E-posta ile Kayıt Ol