Son Dakika
Investing Pro 0
Siber Pazartesi Uzatılmış İNDİRİM: InvestingPro+ %60’ye Varan İNDİRİMLE TEKLİFİ KAÇIRMA

Ekonominin Serbestliği Üzerine

Yazar Safa GümüsPiyasa Genel Bakış30.09.2022 15:35
tr.investing.com/analysis/ekonominin-serbestligi-zerine-200489505
Ekonominin Serbestliği Üzerine
Yazar Safa Gümüs   |  30.09.2022 15:35
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu makale zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor
 

Her şeyden önce, belki de, özgür olması gereken ilk şey, paradır.

Yazıma bu sözle başlamanın doğru olacağı kanaatindeyim. Çünkü belki de parayı bir şahıs gibi düşünmek doğru olan şeydir. Nasıl ki bir kişiyi yasaklarla, kurallarla baskıcı bir biçimde yönetmeye çalışmak er ya da geç huzursuzluğa, anarşiye, başkaldırıya veya kişinin kendisi için mental yıkıntıya sebep oluyorsa, para için de durum bundan farksızdır. Çünkü para/piyasa, ne kadar doğal bir olgu gibi lanse edilse de aslında insanların oluşturduğu beşeri bir sahnedir. Eğer bu beşeriyeti var eden doğallığa müdahale ederseniz, beklentiler, istekler, durumlar ve amaçlar değişir, bozulur.

Her ekonomik (piyasa) müdahale aslında insanların özgür iradelerine bir müdahaledir. Aynı şekilde vergilendirmeler (güvenlik vb. için zorunlu olanlar hariç) insanların davranışlarına ve isteklerine bir kısıtlama ve saldırıdır. Devlet müdahaleleri aslında şahısların direkt olarak kendilerine yöneliktir. Serbest piyasada, piyasanın doğal koşulları çevresinde oluşması gereken döviz kuru, ani artış veya düşüş sebebiyle devlet müdahalesine maruz kaldığında bile bu durum böyledir. Çünkü ilk olarak insanların güveni kırılacaktır (ne kadar bu yapılan müdahalelerin istikrarı sağlamak için yapıldığı söylense bile), ihracatları sayesinde ellerinde döviz olanlar ve bunları bozdurmak isteyen ticaret erbapları ya da üretim aktörleri, ellerindeki dövizlerini piyasadaki katılımcıların belirlediği değil, kendisine ihracatı öğütleyen devletinin müdahalesi sonucu baskılanmış kurdan bozduracaktır. Finansçılar, kredi verenler ya da piyasa aktörleri bu müdahale sonrası bir daha dövize, müdahale edilen noktaya tekrar eriştiğinde aynı müdahalenin bir daha gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda bahse girip spekülatif işlemler için kapı aralayacaklardır. Bu müdahalelerin devamlılığı halinde piyasa merkeziyetsiz para birimlerinde oluğu gibi dalgalı bir "spekülasyon sahanlığına" dönüşecektir.

Vergilendirme ise mükelleflerin ceplerinden paralarını alıp, onların asla bilmediği yerlere çoğunlukla "sözde" sosyal destek amacıyla aktarılan, insanların katılımlarının zorunlu tutulduğu bir fon gibidir. Vergiye olan karşıtlığın sebebini bir örnekle açıklamamız gerekirse, devletler mükelleflerden topladığı verginin bir kısmıyla iç veya dış yatırımlar yapar, sektörel ve tüketim sübvansiyonları ile halkı refaha ulaştırmayı amaçlar veyahut bir ya da birkaç sektöre yatırım yapılabilmesi için destek (kredi) sağlar. Burada yanlış bir şey yok gibi gözükse de aslında bu bir ya da birkaç sektöre sağlanan desteklerin (ya da kredilerin) sağlanabilmesi için gerekli olan para ülkedeki neredeyse her bireyin cebinden alınmıştır, dolayısıyla bu para mükellef nüfusu kadar potansiyel yatırımcının ve hiç azımsanmayacak miktarda başka sektörlerdeki başka üreticilerin cebinden çıkmıştır. "B" sektörüne sağlanan kredi için mükellef nüfusu kadar kişi kendi tüketim isteklerinden vazgeçmek zorunda kalmışlardır çünkü "x" ürününü almak yerine o parayı "B" sektörüne sağlanan ucuz krediyi fonlamak için vermek zorunda kalmışlardır. Vergi savunucularının burada söyledikleri şey ise genelde şudur; "B"sektörüne sağlanan, vergilerden toplanmış olan destek "B" sektörünün gelişmesi dolayısıyla zincirleme halinde tüm sektörlerde hareketlenme yaratacak, istihdam artacak, B sektörünün yarattığı kıvılcımla bütün ekonomi şahlanacaktır. Bu işin görünen kısmıdır, peki ya görünmeyen kısmı?

Öncelikle bireylerin tasarruf hakkı ellerinden alınmıştır, "B" için verdikleri vergi yerine tasarruf etmeyi tercih edecek olanlar "B" sektörüne verilen destek yüzünden bunu yapamamışlardır. Bu yüzden şahıs tasarruflarından genel bir düşüş meydana gelecektir. İnsanlar verdikleri vergi yüzünden bazı ürünleri almaktan vazgeçmek zorunda kalacaklardır. Çünkü o ürünü satın almak için ihtiyaçları olan parayı "B" şirketi için devlete vergi olarak vermişlerdir. Bu yüzden genel bir talep düşüşü olacaktır. Bu kötümser senaryoların benzerleri mükellef şirket/kurumlar için de geçerlidir. Onlar da yatırımlarından, kârlarından pay vermek zorunda kalmışlardır.

Varsayalım ki "B" sektörü bütün bu kötümser tabloyu eşsiz bir "Leonardo" tablosuna dönüştürebilecek kadar önemli ve ülkeye fayda sağlayacak bir sektördür, yani toplanan vergilerin genel refahı arttırmasına kesin gözle bakılmaktadır. O zaman akıllara ilk gelen şey ise su olacaktır: 80 milyonun oluşturduğu talebi kısmaya, tasarrufların azalmasına layık olan bu sektör ya başarısız olursa? Rekabet ortamında tutunamaz ve beklendiği gibi ülkeyi refaha sürüklemezse? İşte o zaman elimizde kalan şeyler talebin olası düşüşü, tasarruflardaki olası azalış, üretimlerin genelinde tasarruf eksikliği veya talebin olmayışı dolayısıyla genel bir düşüş ve niceleri...

Devlet otoritesi vergileri halkı korumak, ticareti güvenli hale getirmek, adaleti sağlamak gibi kamu faydası tedbirler için toplamalı ve harcamalıdır. "B" sektörünü yükseltmek, desteklemek devletin değil; piyasanın, dolayısıyla bireylerin işidir.

Ekonominin Serbestliği Üzerine
 

İlgili Makaleler

Ekonominin Serbestliği Üzerine

Yorum Ekle

Yorum Kuralları

Yorumları kullanarak diğer kullanıcılarla bağlantıya geçebilir, görüşlerinizi paylaşabilir, yazarlara ve diğer kullanıcılara sorular sorabilirsiniz. Ancak, söylem düzeyini yüksek tutmak amacıyla oluşturduğumuz aşağıdaki kriterlere lütfen uyunuz:

  • Söyleşiyi zenginleştirin.
  • Bağlamı koruyun. Sadece tartışılan konuyla ilgili bilgileri gönderin.
  • Saygılı olun. Eleştirel görüşler, pozitif ve diplomatik bir üslupla anlatılabilir.
  • Standart yazı stili kullanın. Noktalama, küçük ve büyük harf kullanın, imla kurallarına uyun.
  • Spam veya reklam mesajı atmak yasaktır.
  • Küfür, argo kullanımı yasaktır.
  • Sadece Türkçe yorum yapabilirsiniz.

Spam mesajlar yazan, argo/küfür kullanan ve forumu suistimal eden kullanıcıların hesapları süresiz olarak kapatılacaktır.

Düşünceleriniz buraya yazın
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
Bu sayfada da paylaş:
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yorumunuz için teşekkür ederiz. Yorumunuz, yöneticilerimiz tarafından kontrol edildikten sonra onaylanacaktır. Bu sebeple yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yoruma Grafik Ekle
Engellemeyi Onayla

%USER_NAME% isimli kullanıcıyı engellemek istediğinize emin misiniz?

Bunu onayladıktan sonra %USER_NAME% isimli kullanıcı ile birbirinizin yorumlarını görmeyeceksiniz.

%USER_NAME% başarıyla Engelli Listesine eklendi

Bu kişinin engelini yeni kaldırdınız. Yeniden engellemek için 48 saat beklemeniz gerekmektedir.

Yorumu şikayet et

Yorum silinmeli, çünkü:

Yorum Şikayet Edildi

Teşekkürler!

Şikayetiniz yönetim ekibimize iletildi
Google ile Kayıt Ol
veya
E-posta ile Kayıt Ol