Son Dakika
0
Reklamsız Sürüm. Investing.com deneyiminizi geliştirin. 40% kadar indirimden yararlanın Daha Fazla Ayrıntı

Faizi Düşürürsek mi Enflasyon Düşer, Yükseltirsek mi?

Yazar Mahfi EğilmezPiyasa Genel Bakış17.09.2021 09:54
tr.investing.com/analysis/faizi-dusurursek-mi-enflasyon-duser-yukseltirsek-mi-200478981
Faizi Düşürürsek mi Enflasyon Düşer, Yükseltirsek mi?
Yazar Mahfi Eğilmez   |  17.09.2021 09:54
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu makale zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor
 

Son günlerde enflasyon ile faiz arasındaki neden-sonuç ilişkisi yeniden gündeme geldi. Bu kez hangisinin neden hangisinin sonuç olduğundan çok faizi artırınca enflasyon düşer mi düşmez mi tartışması gündemdeydi.

Her şeyden önce bu soruyu doğru yanıtlamak için neden – sonuç ilişkisini doğru kurmamız gerekiyor. Bunun için de önce enflasyonun kaynağını belirlememiz gerekiyor. Enflasyon iki şekilde karşımıza çıkar: Talep enflasyonu ve maliyet enflasyonu.

Talep enflasyonu; talep edilen miktarın arz edilen miktardan fazla olmasından kaynaklanır. Bunun da en bilinen nedeni piyasadaki para arzının fazlalığıdır. Eğer piyasada para fazla mal azsa o zaman enflasyon olur. Bu tür enflasyonu önlemenin bir yolu faizleri artırmak olabilir. Faizler artarsa insanlar tüketimden kısıp tasarrufa yönelirler bu da piyasada oluşan talep fazlasını giderir ve enflasyon frenlenebilir. Enflasyon oranı yüzde 19,25 iken net nominal faizler yüzde 18,50 ise insanlar tasarruf yapmayı seçmez, ellerindeki parayı bir an önce harcayıp enflasyon etkisini azaltmaya çalışırlar. Hele bir de ölçülen enflasyonun yanlış olduğu, doğrusunun yüzde 30’larda olması gerektiği inancı yaygınsa o zaman ne bulursa alıp stoklamaya yönelirler. Bu harcama artışı enflasyonun daha da artmasına yol açar. O halde eğer talep enflasyonu geçerliyse o zaman enflasyonu doğru ölçüp gerçek durumu açıklamak ve faizi de mutlaka o oranın üzerinde bir oran olarak belirlemek gerekir. Eğer böyle yapılmaz faiz, gerçek enflasyonun altında belirlenirse o zaman faiz artışı enflasyonu önleyemez.

Maliyet enflasyonu; üretim maliyetlerine giren faktör fiyatlarında (ücret, faiz, rant ve kâr) ya da üretimde kullanılan çeşitli girdilerde (elektrik, doğal gaz, su vb) çeşitli nedenlerle ortaya çıkan artışların fiyatlara yansıtılmasıyla ortaya çıkar. Bunu önlemenin yolu faiz artışı değildir. Faiz artışı, kredi maliyetlerini yükseltmesi gibi nedenlerle, tam tersine burada enflasyonu artırıcı etki yaratabilir. Bunun bir tek istisnası vardır: Kur artışı. Eğer bir üretim sistemi yoğun ithal girdi kullanarak üretim yapıyorsa o zaman kur artışından çok etkileniyor demektir. Ürün başına 100 dolarlık ithal girdi ve 2.000 TL’lik yerli üretim faktörü ve yerli malı girdi kullanarak yurtiçi piyasa için üretim yapan bir işletme düşünelim. USD/TL kuru 8,5 TL olsun. Bu durumda bu işletme 100 dolarlık ithal girdi için 850 TL verecek, ayrıca yerli üretim faktörlerine ve girdilere de 2.000 TL ödeyerek 2.850 TL’ye ürününü mal edecektir (bütün diğer harcamaları ihmal ediyoruz). Bu ürünü 3.250 TL’ye sattığını düşünelim. Bu durumda ürün başına 400 TL yani yüzde 14 kâr etmiş olacaktır. USD/TL kurunun 10 TL’ye yükseldiğini düşünelim. Bu durumda bu işletmenin ithal girdiye ödemesi gereken tutar 1.000 TL’ye yükselecektir. Yerli üretim faktörleri ve girdilerde hiç artış olmasa ürünün maliyeti 3.000 TL’ye yükselecek demektir. Bu işletmenin birim başına yüzde 14’lük kâr paynı koruyabilmesi için ürünü 3.420 TL’ye satması gerekecektir. Bu durumda ürünün fiyatı (3.420 – 3.250 =) 170 TL artmış olacaktır. Buradaki artış tümüyle işletmenin dışından gelen bir artıştır.

Kur artışı maliyet enflasyonunun önemli bir parçasıdır. Mesela böyle bir sorun ABD ekonomisi için geçerli değildir. Çünkü ABD ekonomisi ithalatını da dolarla yapmaktadır. Buna karşılık bizim gibi kendi parasıyla ithalat yapamayan ülkelerde kur artışı ciddi bir enflasyon nedenidir. İşte o nedenle bizdeki maliyet enflasyonu tuhaf bir biçimde faiz artışıyla durdurulabilmektedir. Faizi artırınca ülkeye döviz girişi artmakta, döviz girişi artınca kur düşmekte, kur düşünce maliyetler düşmekte, maliyetler düşünce fiyat artışına gerek kalmamakta, fiyat artışına gerek kalmayınca da enflasyon gerilemektedir.

Ne var ki faiz artırarak sonsuza kadar kur ve enflasyon sorununu çözmek mümkün değildir. O nedenle ilişkiler denklemini doğru kurmak ve çözümü ona göre oluşturmak gerekir. Günümüzde tartışılan ilişki şöyle görünüyor: Enflasyon – Faiz

Oysa bu buzdağının yalnızca görünen bölümüdür ve ona bakarak kalıcı çözüm üretmek mümkün değildir. Olsa olsa faizi artırarak geçici çözümler sağlanabilir.

Gerçek durum şöyledir:


Enflasyon - Faiz
Enflasyon - Faiz

Bizim tartıştığımız bölüm sadece bu en sondaki Enflasyon – Faiz meselesidir. O nedenle de kalıcı çözüm üretemiyoruz. Kalıcı çözüm üretebilmemiz için en baştan ülke riskindeki yüksekliği nasıl giderebileceğimizden başlamamız gerekiyor. Onun da ucu yapısal reformlara dayanınca hepsini atlayarak yine en sondaki ilişkiye gelip çözümsüz kalıyoruz: Enflasyon – Faiz

Orijinal Makale

Faizi Düşürürsek mi Enflasyon Düşer, Yükseltirsek mi?
 

İlgili Makaleler

Faizi Düşürürsek mi Enflasyon Düşer, Yükseltirsek mi?

Yorum Ekle

Yorum Kuralları

Biz, yorumları kullanarak diğer kullanicilarla bağlantıya geçmeniz, perspektifinizi paylaşmanız ve  yazarlara ve diğer kullanıcılara sorular sormanızı amaçlıyoruz. Ancak, söylem düzeyini yüksek tutmak amacıyla oluşturduğumuz aşagıdaki kriterleri lütfen aklınızda tutunuz:

  • Söyleşiyi zenginleştirin
  • Odaklanın ve takipte olun. Sadece tartışılan konuyla ilgili bilgileri gönderin.
  • Saygılı olun. Negatif görüşler bile pozitif ve diplomatik çerçevede anlatılabilir.
  • Standart yazı stili kullanın. Noktalama, küçük ve büyük harf kullanin.
  • NOT: Spam ve/veya promosyon içeren mesajlar ve  yorum içindeki bağlantılar silinecektir.
  • Küfür, iftira ya da bir yazar veya başka bir kullanıcıya yönelik kişisel saldırılardan kaçının.
  • Yalnız Türkçe yorum yapabilirsiniz.

Spam veya suistimal edenler siteden silinecek ve yazar veya kullanıcı olarak Investing.com tarafından ileride bir kayittan men edilecektir.

Düşünceleriniz buraya yazın
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
Bu sayfada da paylaş:
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yorumunuz için teşekkür ederiz. Yorumunuz, yöneticilerimiz tarafından kontrol edildikten sonra onaylanacaktır. Bu sebeple yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.
Yorumlar (30)
tester test
tester test 19.09.2021 19:23
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Yani ülkede para politikası sorunlu ama asıl sorun yönetimsel mesela derseniz 20 senedir yüzyılın soyguncusuna bütün ülkeyi teslim etmek derim. Necip Rezak, Zübük'ün yanında amatör kalıyor, öyle bir haraç ve mafya ağı kurmuş ki bir adım öteye götürse haraç vermeden bakkaldan alışveriş bile yapamayacaksınız ki zaten haracını veren zincir marketlere bakkallar kurban edildi.  kısmi de olsa oldu bu ama endirekt.
tester test
tester test 19.09.2021 19:23
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
haraç ağında olmayana yaşama hakkı yok, teftiş zabıta devam, mühalif belediyelere yapıtığı boğma taktiklerini piyasaya 10 senedir yapıyor, vampir gibi bütün finans sektörünü inşaata peşkeş çekti çünkü müteahitler haraç veriyor Zübükzadeye. krediden halka halktan inşaata, mütehitten ayakkabı kutularını siz sanıyor musunuz ki cengiz inşaatın işlerinden aslan payını başkasına bıraksın, Erdoğan bayraktarın söylediklerini anlasınız yeter aslında ama haberiniz yok çünkü medyayı da ele geçireli çok oldu. siz de izlediniz.
Mustafa Gürler
Mustafa Gürler 18.09.2021 12:45
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Hocam, hayırlı olsun MB BAŞKANLIĞI.Dil dolanır, doğruyu söyler.
Osman Kus
Osman Kus 17.09.2021 17:11
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
hocam guzel açıklamişsınız.. bu yazınıza keske neden surekli insaat sektorune yapılan desteklerin tarima ve tarima dayali sanayiye yapilmadigini da ekleseydiniz.. o zaman daha da faydali olurdu.. Tekirdagdan çiftçi bir ziraat muh.. selamlar.
Timur öztürk
Timur öztürk 17.09.2021 17:02
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Hocam,siz iki ay da bir aynı şeyi yazmaktan yorulmuyorsunuz.Biz de okumaktan.Laf öldü yaşasın icraat
Mehmet Şah Mikyas
Mehmet Şah Mikyas 17.09.2021 16:56
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Faizi yükselterek enflasyonu düşürmeye çalışmak deniz suyuyla susuzluğunu gidermeye benzer
Mehmet Şah Mikyas
Mehmet Şah Mikyas 17.09.2021 16:54
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Benim yorumum zorunuzamı gititi silmişsiniz
Melih Kuş
Melih Kuş 17.09.2021 16:29
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Faizle olacak iş değil hocam bu arttırdık arttırdık normalde düşmesi gerek faiz artışıyla fakat welcome to Turkey
Tahsin Sezer
Tahsin Sezer 17.09.2021 15:44
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Kullandığı parasının değer kaybettiğini düşünen tüketici kendi parasını ikame edecek değer kaybetmeyen enstrümanları devreye alır. Bu durumda enflasyon riskini ortadan kaldırmaya çalışır. Döviz ve dijital para bu enstrümanlardan biri olabilir. Ama takas durumuna düşecek kadar nakit sıkışıklığı söz konusuysa güven ortamını yok olmuş demektir. Türkiye ‘de en büyük sorun güvensizlik.
Yalçın Yılmaz
Yalçın Yılmaz 17.09.2021 12:37
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
bir de fırsat enflasyonu var hurraa yağma enflasyonu.
Hasan Hasan
Hasan Hasan 17.09.2021 12:25
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Kisacasi şu ki; faizi düşürürlerse millet daha fazla mal alacak bunun icinde dövizde dahi, mal altikca italat artacak, italat artikca eflasyon artacak, eflasyon artikca dövizde artacak.
Ali YILMAZ
Ali YILMAZ 17.09.2021 12:25
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
KAFAN HİÇ BASMIYOR
Hasan Hasan
Hasan Hasan 17.09.2021 12:25
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Ali YILMAZ seninki baya bir basiyor! Onun icin geyik peşindesin. Biliyorsan konus bilmiyorsan sonsuza kadar sus ak cakal...
Ali YILMAZ
Ali YILMAZ 17.09.2021 12:09
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
SAYIN MAFİ BEY ÖNCELİKLE ÜLKEMİZDE EN 11 TRENDYOL BİR FİRMA DAHA VAR �NTERNET ÜZERİNDEN SATIŞ YAPAN FİRMALARDAN YÜZDE 25'İ KOMİSYON ALIYORLAR BİR DE MESELA ÖRNEK VEREYİM EGE'DE ÜZÜM ÜÇ BUÇUK LİRA KARADENİZ'DE 10 12 LİRA İLK ÖNCE ÜLKEMİZDE KOMİSYON KANUNİ ÇIKMASI LAZIM KİMİN NE KADAR KOMİSYON LA ÇALIŞACAĞI BELLİ OLMASI LAZIM ENFLASYONU SİSTEM KÖRÜKLÜYOR BİLGİNİZE VE YETKİLİLERE İLAN OLUNUR
Hasan Hasan
Hasan Hasan 17.09.2021 12:09
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Serbest piyasada yemez o dedigin kardasim
Turist Ömer
Turist Ömer 17.09.2021 11:55
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Bre cahiller siz kimsiniz ki koskoca hocaya burda cevap yazıyorsunuz densizler
Barbaros Oter
Barbaros Oter 17.09.2021 11:55
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
bizim milletin huyudur hiç birşey bilmeden herşeyi biliyormuş gibi yaparız :)
Huseyin Kus
Huseyin Kus 17.09.2021 11:33
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
bre hoca okadar meziyet saymışsın kendinde ama o ömür boyunca enflasyonu düşürmenin yolunu fazide bulmuşsun yazık yazık bir fifon telefona 13000 tl ver yerine koyacagın dolar için 13 ton domates ihraç et anca kazan bütçeyi dengelemek için o 13 ton domates iç piyasada kalsa fifon yerine yerel fifon kullanılsa döviz içeride domatesten gelen dolar da hazineye kalacak bunu anlamayan anlatmayan vatan hayinidir bu kadar
Ugurhan Babaoglu
Ugurhan Babaoglu 17.09.2021 11:28
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
4 defa denedi faiz indir diye geri tepti piyasa kötü faizler yerinde bile kalsa şu an yeterli olabilirdi ama adam baskı kuruyor merkez başkanına ben başkanın yerinde olsam 300 baz puan faiz indirirdim al bakalım faizi indirdim desin sayın cumhurbaşkanı na dolar 1 haftada 10 tl olur bu kadarda beceriksizlik olmaz
Erol Ar
Erol Ar 17.09.2021 11:27
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Hocam güzel bir açıklama ama şu kısım biraz karışık geldi faizler artınca ülkeye dolar girişi oluyor kur düşüyor kur düşerken belli bir seviyeye geldikten sonra yabancı tekrardan yukarıdan sattığı dövizi tekrardan aşağıdan ucuza alıp parasını alıp gidiyor çift taraflı vurgun olmuyor mu
Görkem Karapınar
Görkem Karapınar 17.09.2021 11:27
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
işte dolar gelipte düştüğünde fiyatı. o yabancı parayı alana kadar iyi değerlendireceksin veya adamı kaçırmayacaksın. Ülkenin yatırım cazibesini arttırabilmek için kısa süreli bir fırsat hareketi sadece. Akıllıca kullanmak gerekir.
Erol Ar
Erol Ar 17.09.2021 11:27
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Kuralları belirleyenler her zaman kazanır
Kunter Şanla
Kunter Şanla 17.09.2021 11:24
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Bravo mahficim . duygu ve düşüncelerimize Tercüman olmuşsun . haftaya da Hürriyet ol mahficim . şaka bi yana Tebrikler
Halil Dağdelen
Halil Dağdelen 17.09.2021 11:23
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Tencerenin deviremeyeceği hükümet yoktur. Eğer gıda enflasyonu bu hızla artacak olursa halk gereken cevabı er yada geç verecektir.
emre mix
emre mix 17.09.2021 11:20
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
İKTİSADIN ABC Sİ. ALIN SİZE DERS. ALLAH SANA VE SENİN GİBİ DEĞERLİ ŞAHISLARA SAĞLIKLI UZUN ÖMÜRLER VERSİN İNŞALLAH.
Kurtuluş Karataş
Kurtuluş Karataş 17.09.2021 11:20
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Harika bir makale ama kim ders çıkarır, sade vatandaş. Ne kadar ders çıkarır, gücü oranında
Erman Akkus
Erman Akkus 17.09.2021 11:18
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Çok açıklayıcı ve güzel bir anlatım, teşekkurler
Reuthez EU
Reuthez EU 17.09.2021 11:16
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Çok güzel özetlemişsiniz hocam teşekkürler
Kivanc Karaali
Kivanc Karaali 17.09.2021 11:16
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
gece yarısı MB başkanini kovmamakla başlanabilir
Pingu Balina Avcısı
Pingu Balina Avcısı 17.09.2021 11:14
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
dişliyi terse döndürmeye çalışıyorlar sonrada ilk dişten motoru yakıyorlar. çok anlaşılır güzel bir yazı elinize sağlık.
kadir kemal kemal
kadir kemal kemal 17.09.2021 11:14
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
hocam aslinda en iyisi ulkece cripto para gecis yapmak dolarizasyon diye bir sey kalmaz euro yen enflasyonu bile 2 ye 3 e ceker
Yusuf SEHITOGLU
Yusuf SEHITOGLU 17.09.2021 11:13
Kaydedildi. Kayıtlı Öğeler Kısmını İncele
Bu yorum zaten Kayıtlı Öğeler arasında bulunuyor.
Üretimin arttırılması gerekiyor enflasyon düşüşü için
 
Bu grafiği silmek istediğinize emin misiniz?
 
Gönder
 
Ekteki grafiği yeni bir grafikle değiştirmek istiyor musunuz?
1000
Yorum yapma yetkiniz olumsuz puanlama sebebiyle kısıtlanmıştır. Durumunuz moderatörlerimiz tarafından incelenecektir.
Lütfen tekrar yorum yapmadan önce bir dakika bekleyiniz.
Yoruma Grafik Ekle
Engellemeyi Onayla

%USER_NAME% isimli kullanıcıyı engellemek istediğinize emin misiniz?

Bunu onayladıktan sonra %USER_NAME% isimli kullanıcı ile birbirinizin yorumlarını görmeyeceksiniz.

%USER_NAME% başarıyla Engelli Listesine eklendi

Bu kişinin engelini yeni kaldırdınız. Yeniden engellemek için 48 saat beklemeniz gerekmektedir.

Yorumu şikayet et

Yorum silinmeli, çünkü:

Yorum Şikayet Edildi

Teşekkürler!

Şikayetiniz yönetim ekibimize iletildi
Feragat: Fusion Media would like to remind you that the data contained in this website is not necessarily real-time nor accurate. All CFDs (stocks, indexes, futures) and Forex prices are not provided by exchanges but rather by market makers, and so prices may not be accurate and may differ from the actual market price, meaning prices are indicative and not appropriate for trading purposes. Therefore Fusion Media doesn`t bear any responsibility for any trading losses you might incur as a result of using this data.

Fusion Media or anyone involved with Fusion Media will not accept any liability for loss or damage as a result of reliance on the information including data, quotes, charts and buy/sell signals contained within this website. Please be fully informed regarding the risks and costs associated with trading the financial markets, it is one of the riskiest investment forms possible.
Google ile Kayıt Ol
veya
E-posta ile Kayıt Ol